Қазақстанның еңбек нарығында оң динамика сақталғанымен, жұмыспен қамту құрылымында назар аударарлық өзгеріс байқалады.
Бір жыл ішінде жұмыспен қамтылғандар саны өссе, соңғы тоқсанда жалдамалы қызметкерлер саны азайып, өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтар саны артқан.
Бюро ұлттық статистикасының деректеріне сәйкес, 2026 жылдың II тоқсанында Қазақстандағы жұмыс күшінің саны 9,84 млн адамды құрады. Оның шамамен 9,4 миллионы жұмыспен қамтылған. Ал жұмыссыздар саны 444,6 мың адамға дейін төмендеп, жұмыссыздық деңгейі 4,5% болды.
Салыстыру үшін, 2025 жылдың II тоқсанында елдегі жұмыссыздар саны 448,8 мың адам болған. Осылайша, бір жыл ішінде олардың саны шамамен 4,2 мың адамға азайған. Сонымен қатар жұмыспен қамтылған халық саны 99,5 мың адамға немесе 1,1%-ға артты.
Жалдамалы қызметкерлер азайып, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар көбейді
Сонымен бірге соңғы тоқсанда еңбек нарығының құрылымында өзгеріс байқалды. 2026 жылдың I тоқсанымен салыстырғанда жалдамалы қызметкерлер саны 37,3 мың адамға қысқарып, 7,25 млн адамды құрады.
Ал өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтардың саны керісінше 45,2 мың адамға өсіп, 2,15 млн адамға жетті.
Нәтижесінде жалпы жұмыспен қамтылғандар саны кеміген жоқ. Керісінше, үш ай ішінде бұл көрсеткіш тағы 7,9 мың адамға өсті. Яғни жалдамалы жұмыспен қамтудағы төмендеу өзін-өзі жұмыспен қамту көрсеткішінің өсуімен өтелген.
Дегенмен жылдық динамикаға назар аударсақ, жағдай өзгеше. 2025 жылдың II тоқсанымен салыстырғанда жалдамалы қызметкерлер саны 113,8 мың адамға көбейген, ал өзін-өзі жұмыспен қамтығандар саны 14,3 мың адамға азайған.
Сондықтан бір тоқсандағы өзгерісті әзірге еңбек нарығындағы ұзақмерзімді үрдіс ретінде бағалауға ерте. Алдағы кезеңдердегі статистикалық көрсеткіштер бұл динамиканың қаншалықты тұрақты екенін көрсетеді.
Жастар арасындағы жұмыссыздық та төмендеді
Еңбек нарығындағы оң көрсеткіштердің бірі – жастар арасындағы жұмыссыздық деңгейінің төмендеуі.
15–34 жас аралығындағы жастардың жұмыссыздық деңгейі 2026 жылдың II тоқсанында 2,9%-ды құрады. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 3,1%, ал биылғы I тоқсанда 3% болған.
Сонымен қатар жұмыс күшінің құрамына кірмейтін халық саны 4,76 млн адамға жетті. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 114,6 мың адамға немесе шамамен 2,5%-ға көп.
Еңбек нарығындағы негізгі көрсеткіштер
Жалпы статистика Қазақстандағы еңбек нарығының салыстырмалы түрде тұрақты екенін көрсетеді: жұмыссыздық деңгейі төмендеп, жұмыспен қамтылғандар саны артып отыр.
Сонымен қатар соңғы тоқсанда байқалған жалдамалы жұмыспен қамтудың қысқарып, өзін-өзі жұмыспен қамтудың артуы ерекше назар аудартады. Бұл өзгерістің уақытша құбылыс па, әлде еңбек нарығындағы жаңа үрдістің бастауы ма — алдағы тоқсандардағы көрсеткіштерден кейін анық болады.
Қазіргі таңда басты көрсеткіштер жұмыспен қамтудың сақталып отырғанын көрсеткенімен, еңбек нарығындағы жұмыспен қамту формаларының өзгеруі алдағы кезеңде жіті бақылауды қажет ететін бағыттардың бірі болып қала береді.